XNLD đã hoạt động được 25 năm và khai thác được trên 160 triệu tấn dầu thô. Thời gian của tuổi đời một mỏ dầu và sản lượng khai thác của nó vượt ngoài mong đợi ban đầu. Trong 25 năm qua có nhiều sự kiện liên quan đến quá trình tìm kiếm, thăm dò và khai thác dầu khí của XNLD. Một trong những sự kiện quan trọng và nổi bật nhất là phát hiện vỉa dầu lớn trong móng mỏ Bạch Hổ mà sau này mới được xác nhận lần đầu tiên gặp nó ở giếng khoan thăm dò BH-6. Nhân dịp khai thác 160 triệu tấn dầu, ngày kỷ niệm 25 năm ngày thành lập XNLD “VIETSOV-PETRO” và Năm mới, tôi (là một trong những “nhân chứng” về sự kiện này) muốn nêu lên một chi tiết ít người biết đến mà tôi cho rằng đó là một trong những kỷ niêm sâu sắc trong cuộc đời làm dầu khí của mình Tình hình tìm kiếm và thăm dò dầu khí mỏ Bạch hổ gặp khó khăn ở những năm đầu tiên kể từ khi thành lập XNLD. Giếng khoan đầu tiên mang số BH-5 khoan ở vòm Nam, cách không xa giếng khoan BH-1 có dầu do công ty MOBIL thực hiện, đã không mang lại kết quả như mong đợi. Giếng khoan BH-4 ỏ vòm Bắc phải dừng theo thiết kế trước khi gặp móng nhưng đã nhận được dòng dầu cũng ngoài dự kiến. Giàn MSP-1 với đối tượng mioxen nhỏ bé trong khi đó chân đế giàn MSP-2 đã được đánh chìm và nằm chờ từ lâu không biết xử lý thế nào. Các giàn cố định MSP3,4,5 tập trung về vòm phía Bắc để khai thác dầu trong trầm tích với diện tích nhỏ bé.
Do giếng khoan BH-4 cho dòng dầu công nghiệp khả quan mà chưa xuyên qua hết mặt cắt oligoxen nên XNLD quyết định chọn giếng khoan BH-6 nằm ở vùng yên ngựa giữa vòm Bắc và vòm Nam của mỏ Bạch Hổ nhằm đánh giá tiềm năng của mỏ và xác định vị trí xây dựng thêm các giàn cố định MSP. Vì vậy, mục tiêu của giếng khoan này là để xác định và vẽ bản đồ vỉa dầu mioxen hạ và thăm dò trầm tích oligoxen dưới. Giếng khoan được thiết kế phải mở hết tầng sản phẩm mioxen hạ, xuyên qua toàn bộ mặt cắt trầm tích oligoxen và việc khoan vào móng 18 m, đồng thời yêu cầu lấy mẫu lõi ở những khoảng có dị thường biểu hiện dầu khí và móng để khẳng định đã khoan hết mặt cắt trầm tích. Tại thời điểm lúc bấy giờ chỉ có tài liệu địa chấn 2D để xem xét với chất lượng không cao, độ phân giải kém và độ chính xác thấp , vì vậy xác định đứt gãy,các tầng phản xạ trong đó có tầng móng rất khó khăn. Việc liên kết tầng địa chấn SH-5, đỉnh tầng sản phẩm mioxen hạ, từ giếng BH-4 không đơn giản mặc dù khoảng cách giữa hai giếng khoan này không xa. Vị trí giếng khoan BH-6 được lựa chọn trên điểm nổ 287 tuyến địa chấn 0402.033.0. Vị trí này đã được ghi vào biên bản đặt giếng khoan ngày 23.07.1986. Trước khi tàu khoan Mikhail Mirtrink vào vị trí giếng khoan, Phòng Địa vật lý Bộ máy điều hành có nhiệm vụ cung cấp tọa độ cho nhà thầu khoan V/O Technoexport, Liên xô cũ .Tôi và ông Vichtor Gradovski làm việc ở Phòng Địa vật lý kiểm tra lại vị trí giếng khoan trước khi cung cấp tọa độ cho nhà thầu thì thấy rằng tại vị trí này thân giếng khoan sẽ cắt tầng SH-10 trong lát cắt oligoxen ngay trong mặt đứt gãy có biên độ khá lớn. Với đối tượng là tầng sản phẩm mioxen hạ và oligoxen thì điều này bất ổn. Chúng tôi báo cáo anh Ngô Thường San, lúc đó là chánh địa chất XNLD, phó tổng giám đốc phụ trách địa chất về việc này. Anh San yêu cầu chúng tôi xem xét lại vị trí giếng khoan sớm trên cơ sở đảm bảo nhiệm vụ địa chất để kịp cung cấp tọa độ cho tàu khoan vào vị trí. Số liệu địa chấn 2D mạng lưới chi tiết xen kẽ các tuyến cũ và mới có khoảng cách giữa các tuyến 500m. Vì vậy, chúng tôi sử dụng tuyến địa chấn 0402-040.0 dọc theo cấu tạo và lùi về phía Nam 200m tại điểm nổ 680 so với vị trí ghi trong biên bản và vị trí này được chấp nhận. Tại đây thân giếng khoan nằm ngoài đứt gãy trong phần trầm tích mioxen hạ và oligoxen, đi vào phần nâng cao của mặt móng, đảm bảo được yêu cầu cho các đối tượng đặt ra.
Và như vậy vị trí thực tế của giếng khoan BH-6 ở điểm nổ 680 trên tuyến địa chấn 0402-040.0 khác với vị trí đã ghi trong biên bản đặt giếng ở điểm nổ 287 trên tuyến 0402-033.0 và được xác nhận bằng biên bản định vị với độ chính xác ± 10m.
Giếng khoan BH-6 bắt đầu khoan ngày 16 tháng 08 năm 1986. Ngày 05 tháng 5 năm 1987 đã khoan xong tới độ sâu 3533m. Vì đối tượng là phần trầm tích nên khi khoan đã mở vào móng chỉ 23m sâu hơn dự kiến 5m, lấy mẫu móng để xác định đã đi qua mặt cắt trầm tích oligoxen và nghiên cứu đặc tính móng kết tinh. Địa chấn giếng khoan VSP tiến hành đo ngay trước khi thử vỉa trong điều kiện thời tiết lý tưởng, mặt biển phẳng như mặt hồ. Phòng Địa vật lý cử người ra hiện trường giám sát thi công đo VSP tại giếng khoan này.
Giếng khoan này có ý nghĩa quan trọng vì nằm ở vùng yên ngựa của trầm tích mioxen hạ và oligoxen giữa vòm Nam và Bắc mỏ Bạch Hổ. Đối tượng thử đầu tiên nằm ở phần sâu nhất của giếng khoan thuộc tầng móng thân trần được tiến hành bằng việc bắn hai quả torpedor có sức công phá lớn theo yêu cầu của anh San để bảo đảm cho việc gọi dòng đạt kết quả.
Kết quả thử vỉa ở đối tượng này cho dòng dầu 477 tấn ngày đêm ở chế độ côn 15mm. Mọi người đều vui mừng với kết quả này và cho rằng dầu thu được từ tầng oligoxen chảy xuống móng. Tuy nhiên, có số rất ít người vẫn còn trăn trở về kết quả này và trong đầu họ có ý nghĩ dầu từ móng nhưng không dám nói ra vì chưa hề có tiền lệ bao giờ.
Giàn cố định MSP-1 được xây dựng đầu tiên trên mỏ Bạch Hổ với thiết kế 16 giếng, các giàn khác chưa được xây dựng tiếp theo trong đó có giàn MSP-2, mặc dù chân đế đã đưa vào vị trí thiết kế mà vẫn nằm đó chưa biết phải xử lý thế nào vì tiềm năng dầu khí chưa được khẳng định tại đây. Các giếng khoan trên giàn MSP-1 đã khoan xong, trong đó có giếng BT-01 bắt đầu ngày 25.06.1985 và kết thúc ngày 21. 01. 1986 tại độ sâu 3178 m. Dù giếng khoan này khi khoan vào móng có những biểu hiện khác thường như mất dung dịch, tốc độ cơ học khoan trong móng nhanh hơn bình thường. Khả năng khoan sâu hơn còn cho phép nhưng vì theo thiết kế phải dừng lại. Khi thử vỉa tại giếng khoan này cũng không chú ý đến phần móng nên vỉa dầu trong móng vẫn chưa được phát hiện. Công tác khoan trên toàn mỏ Bạch hổ giảm nhịp độ. Trên giàn MSP-1 đã khoan hết số lượng giếng thiết kế, dẫn đến thời gian nhàn rỗi,chờ đợi. Xí nghiệp khoan biển đề nghị cho khoan tiếp giếng khoan BH-01 trên giàn này để giải quyết công việc cho công nhân khoan đang chờ đợi việc làm và hy vọng mở ra điều gì mới lạ, vì trước đó có những dấu hiệu khác thường trong khi khoan vào móng mà không được khoan tiếp. Ý kiến đề nghị này được chấp nhận, công tác khoan được tiến hành tiếp theo thân giếng BH-01 ngày 04.08.1988 và kết thúc ngày 12.09.1988, tức là sau một năm so với thời điểm giếng BH-6 kết thúc.Trong quá trình khoan có xuất hiện các biểu hiện đáng mừng như: mất dung dịch khoan khối lượng lớn, biểu hiện dầu khí, mẫu vụn phát quang màu vàng biểu thị có dầu. Khi thử vỉa trong tầng móng ở giếng này thu nhận được dòng dầu công nghiệp không ngờ và chính tại nơi đây vào thời điểm này đã được đánh giá là giếng khoan đầu tiên phát hiện dầu trong đá móng nứt nẻ ?!.
Giếng khoan BH-6 vẫn bị lãng quên sứ mệnh lịch sử của mình. Sau này, khi khai thác dầu trong móng ở giàn MSP-1 và các giàn khác, tài liệu địa chấn 3D tái xử lý dịch chuyển chiều sâu ba chiều có thông tin và hình ảnh cấu trúc địa chất tầng móng rõ hơn cho phép đặt vấn đề xem xét lại và xác nhận kết quả thử vỉa giếng khoan BH- 6. Trên cơ sở tài liệu của các giếng khoan đã gặp dầu trong móng trong đó có các mẫu dầu, tài liệu thử vỉa các giếng và tài liệu địa chấn 3D dịch chuyển chiều sâu cho phép xác định giếng khoan đầu tiên gặp dầu trong móng granit nứt nẻ ở mỏ Bạch Hổ chính là giếng BH-6. Thân giếng khoan đi qua phần tiếp tục của đứt gãy vào trong móng, nằm ở phần cao nhất của móng nứt nẻ xung quanh giếng khoan như các giếng khoan khác sau này khoan ở vòm trung tâm cho dòng dầu mà những ngày ban đầu còn là một dấu hỏi lớn. Tất cả những sự kiện nêu trên đều được ghi chép bằng biên bản và được lưu trữ vẫn còn nguyên giá trị.
Đường mà dầu khí di chuyển và bẫy chứa dầu là các tập đá trầm tích có độ rỗng thông thường là cát kết, đá vôi nứt nẻ, san hô, kể cả đá phún trào nứt nẻ v.v. Đá móng granit nứt nẻ cũng nằm trong thành phần đó nhưng không phổ biến nên người ta không hoặc ít chú ý đến. Trường hợp móng nứt nẻ ở Bạch Hổ là một cá biệt điển hình. Như vậy, tích tụ dầu khí trong móng nứt nẻ cũng là đúng quy luật tự nhiên. Tìm kiếm thăm dò dầu khí là một khoa học dự báo. Khả năng thành công của công tác dự báo phu thuộc vào độ chính xác và số lượng các thông tin thu nhận được. Việc khẳng định một đối tượng dự báo thường ít khi xảy ra vì không bao giờ đầy đủ thông tin chính xác. Do dự, thiếu quyết đoán hoặc quyết đoán chủ quan khi không có đầy đủ thông tin dẫn đến những hậu quả nghiêm trọng và nó được sửa chữa khi có các thông tin bổ sung làm sáng tỏ. Chân lý được sáng tỏ chỉ khi có các bằng chứng hùng hồn đánh bại sự bảo thủ cố hữu. Để đạt được điều đó phải trả giá bằng thời gian và tiền bạc. Nhận thức là một quá trình.
Như vậy việc phát hiện dầu trong móng là một sự kiện cực kỳ quan trọng, tình cờ và may mắn trong công tác tìm kiếm thăm dò và khai thác dầu khí ở Việt Nam, mở ra một hướng tìm kiếm thăm dò mới cần được quan tâm. Chính đối tượng móng nứt nẻ đã cung cấp cho XNLD và ngành công nghiệp Dầu Khí Việt Nam một sản lượng dầu to lớn và mỏ Bạch Hổ với trữ lượng lớn trở thành một mỏ dầu nổi tiếng ở khu vực Đông Nam Á và thế giới, thu hút được sự chú ý của những người làm công tác dầu khí.ở trong nước và nước ngoài. Phát hiện lớn lao này là công lao của những ai đã dám nghĩ - dám làm, nếu không muốn nói rằng công đó nhất định phải thuộc về họ.
Việc xác nhận sự hiện diện dầu trong móng đã phải trải qua một thời gian dài lao động, kiểm nghiệm và nhận thức, và cuối cùng chân lý đã sáng tỏ khắc sâu trong tâm trí mỗi người làm công tác dầu khí và đó là một trong những ấn tượng sâu sắc trong cuộc đời làm công tác dầu - khí của tôi như là quy luật nhận biết tự nhiên của con người.
Tết năm 2007