Công cuộc tìm kiếm, thăm dò dầu khí ở Việt nam được tiến hành từ những năm đầu của thập niên 60 do Tổng cục địa chất đóng tại số 6, Phạm Ngũ Lão, Hà Nội tiến hành. Sau khi miền Nam hoàn toàn giải phóng, vào tháng 9 năm 1975, Tổng cục dầu khí (TCDK) được thành lập, đứng đầu là tổng cục trưởng Nguyễn Hòa. Do yêu cầu của công việc, 3 cơ sở là Viện dầu - khí, Công ty dầu - khí 1, Công ty địa - vật lý được thành lập, chịu trách nhiệm tìm kiếm thăm dò dầu - khí ở đồng bằng sông Hồng và khu vực biển Ðông. Công ty dầu - khí 2 đóng ở miền Nam, thăm dò dầu khí ở đồng bằng sông Cửu Long và thềm lục địa phía Nam. Xí nghiệp LDDK Việt - Xô được thành lập năm 1981 ở Vũng tàu. Trải qua nhiều bước thăng trầm, những người lãnh đạo và vị trí đóng quân của các cơ quan đã nhiều lần thay đổi cho phù hợp với tình hình thực tế.
Sự nghiệp dầu khí đạt được kết quả vào thập kỷ 80. Lúc này công ty dầu khí 1 có nhiệm vụ khoan và khai thác mỏ dầu, đang đóng quân tại thị xã Thái Bình, do Ông Nguyễn Ngọc Cư làm giám đốc. Công ty Ðịa vật lý có nhiệm vụ dùng các phương pháp địa vật lý để tìm ra vị trí mỏ dầu, đang đóng quân ở miền Xuân Thủy do trung tá Nguyễn Ðiền làm Quyền giám đốc. Viện dầu khí có nhiệm vụ phân tích mẫu và tổng hợp tài liệu, do Ông Hồ Ðắc Hoài làm viện trưởng, đóng quân tại nhà thành, thị xã Hưng Yên. Vậy là ba cơ quan đóng quân tại 3 vùng, cùng chung nhiệm vụ thăm dò dầu khí và chịu sự điều hành của cơ quan đầu não là TCDK đóng quân ở Hà thành.
Mô hình ấy có phần giống như 3 nước Ngô, Ngụy, Thục thời Tam quốc khi xưa, mỗi bên hùng cứ một phương, nhưng cùng là chư hầu của vua Hiến đế. Với ý tưởng trên đây, dựa trên cơ sở người thực việc thưc có thêm phần hư cấu ít - nhiều, tác giả Phạm Quang Tú đã phỏng theo giọng văn Tam quốc mà ghi lại một số sự kiện trong ngành, chí ít ra cũng phản ảnh một thời kỳ quan trọng trong công cuộc thăm dò dầu - khí ở nước ta, cũng đặng mua vui cho bạn bè khi tiệc trà bữa rượu. Trong bối cảnh ấy "dầu khí diễn nghĩa" đã ra đời, bắt đầu từ tháng 7/1983 khi tác giả về nhận công tác trong ngành, tại công ty Ðịa vật lý ở Xuân thủy, Hà Nam. Ra đời tại Xuân Thủy, sang Quán Tam, rồi phiêu dạt tới Phà Rừng, "dầu khí diễn nghĩa" đã bị tam sao thất bản và được nhiều người thuộc lòng từng đoạn. May thay, nguyên bản được Ông Le Mậu (Angiêri) cùng phu nhân cẩn trọng bảo quản và giữ gìn, để mãi hơn 14 năm sau, vào buổi chiều ngày 30/08/1997 tác giả cùng người biên tập nhận lại tại Vũng Tàu.
Xin cảm ơn Ông Le Mậu cùng phu nhân và tất cả những người từng hâm mộ "dầu khí diễn nghĩa" đã giúp đỡ để bây giờ bạn đọc có được nguyên bản trên tay.
Tác giả: Phạm Quang Tú
Đồng tác giả: Nguyễn Trí Liễn, Giang Công Thịnh, Nguyễn Vũ Sơn, Hoàng Xuân Bản và các đồng tác giả khác
Biên tập: Phạm Quang Tú, Hoàng Xuân Bản
Đôi lời về Dầu Khí Diễn Nghĩa
03 tháng 9 năm 1975 Tổng Cục Dầu khí (TCDK) được thành lập, đứng đầu là Tổng Cục trưởng Nguyễn Hòa.
Do yêu cầu của công việc, ba cơ sở là Viện Dầu - Khí, Công ty Dầu Khí I, Công ty Địa - Vật lý được thành lập, chịu trách nhiệm tìm kiếm thăm dò dầu khí ở đồng bằng Sông Hồng và khu vực Biển Đông. (Sau đó, Công ty Dầu khí II được thành lập ở miền Nam, thăm dò dầu khí đồng bằng sông Cửu Long và thềm lục địa phía Nam.)
Công ty Dầu khí I có nhiệm vụ chính là khoan tìm kiếm, thăm dò dầu khí đóng tại Thị xã Thái Bình, vào thời kỳ đó do ông Nguyễn Ngọc Cư làm Giám đốc. Công ty Địa vật lý có nhiệm vụ dùng các phương pháp địa vật lý để tìm ra vị trí mỏ dầu, đóng quân ở miền Xuân Thủy do Trung tá Nguyễn Điền làm quyền Giám đốc. Viện Dầu Khí có nhiệm vụ phân tích mẫu và tổng hợp tài liệu, do ông Hồ Đắc Hoài làm Viện trưởng, đóng quân tại nhà Thành, Thị xã Hưng Yên. Vậy là ba cơ quan đóng quân tại 3 vùng, cùng chung nhiệm vụ thăm dò dầu khí và chịu sự điều hành của cơ quan đầu não là TCDK đóng ở Hà Thành.
Mô hình ấy nói vui giống như ba nước Ngô - Ngụy - Thục thời Tam Quốc khi xưa, mỗi bên hùng cứ một phương, nhưng cùng là chư hầu của vua Hiến Đế. Do vậy, đã hình thành ý tưởng về một Dầu Khí Diễn Nghĩa (DKDN). Trên cơ sở người thực việc thực, có hư cấu đi ít nhiều, các KS. Công ty Địa Vật lý đã phỏng theo giọng văn Tam Quốc để dựng nên DKDN, trong đó phải kể đến Nguyễn Vũ Sơn, Nguyễn Trí Liễn, Giang Công Thịnh... (3 Hồi đầu tiên). KS. Phạm Quang Tú đã viết tiếp mạch DKDN, nhằm ghi lại một số sự kiện trong ngành, chí ít ra cũng phản ánh một thời kỳ quan trọng trong công cuộc thăm dò dầu - khí ở nước ta, đặng mua vui cho bạn bè khi tiệc trà bữa rượu.
DKDN ra đời trong bối cảnh ấy, bắt đầu từ tháng 7/1983 - khi tác giả về nhận công tác tại công ty Địa vật lý ở Xuân Thủy - Hà Nam. Ra đời tại Xuân Thủy, sang Quán Toan - Hải Phòng rồi phiêu dạt tới Phà Rừng, DKDN đã bị tam sao thất bản và được nhiều người thuộc lòng từng đoạn. May thay, nguyên bản được ông Mậu người "Algiêri gốc Pháp" cùng phu nhân cẩn trọng bảo quản và giữ gìn, để mãi hơn 14 năm sau, vào buổi chiều ngày 30/8/1997 Phạm Tú cùng Văn Bản tìm được và nhận lại tại Vũng Tàu. (Do vậy, rất có thể còn tồn tại ở đâu đó những bản thảo khác nhau, vì quá nhiều người yêu thích DKDN đã đọc cho nhau nghe, sáng tác thêm và tự ghi chép - nhưng cho tới nay chúng tôi chưa tìm lại được, nên không thể đưa in. BBT rất mong nhận được các bản thảo khác nhau để tập hợp lại thành một bản DKDN chính thức duy nhất, đặng có thể hầu Độc giả tốt hơn).
Trong tập này, chúng tôi chỉ xin giới thiệu một số Hồi đầu tiên DKDN để Độc giả dễ hình dung toàn cảnh thăm dò dầu khí thời Khởi nguồn. Phần đầy đủ, mời Độc giả đọc tại: Dầu Khí Diễn Nghĩa.